Türkiye ile ABD arasındaki ekonomik, siyasi ve sosyal ilişkilerin tarihsel süreci değerlendirildiğinde, iki ülkenin ortak paydada buluştuğu birçok konu olduğu görülmektedir. ABD ve Türkiye, demokrasi, insan hakları, özgürlükler ve liberal ekonomi gibi ortak temek yapılar üzerine kurulmuştur. İki ülke arasındaki ilişkilerde zaman zaman gergin dönemler yaşansa dahi geliştirilen politikaların temel ilkesi “stratejik ortaklık” çerçevesindedir. Dünyanın siyasi haritasındaki değişen dengelere rağmen, küresel boyutta iki ülkenin de karşılıklı bağımlılıkları her geçen gün artmaktadır.

 

Artan bağımlılığın göstergesi yalnızca diplomatik ilişkilerle sınırlı kalmamakta, ikili ilişkiler sivilleşmektedir. ABD’de ve Türkiye’de faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşlarının, derneklerin, gerçekleştirilen sanatsal etkinliklerin ve ABD’de yaşayan Türk akademisyenlerinin de katkılarıyla iki ülke arasındaki bağlar güçlenmektedir.

 

DEİK/Türk-Amerikan İş Konseyi (TAİK), Türkiye-ABD ticari, sosyal ve siyasi ilişkilerinin geliştirilmesini hedefleyen bir sivil toplum kuruluşu olarak, iki ülke arasında oluşan kısa dönemli sorunların uzun vadeli çıkarlar doğrultusunda aşılabilmesi için çaba göstermektedir. Karşılıklı yatırım ilişkilerini geliştirmenin siyasi ilişkileri olumlu etki edeceği stratejisiyle hareket eden Türk-Amerikan İş Konseyi (TAİK), iki ülke arasındaki ortak çıkar ve değerleri üzerine kurulu çalışmaları ile Türkiye ve Amerika toplumlarının yakınlaşmasına yardımcı olmaktadır.

Türk-Amerikan İş Konseyi (TAİK)’in ana hedefi Türkiye ve ABD arasındaki ekonomik ve ticari ilişkinin çeşitlenmesi, gelişmesi ve yaygınlaşmasına katkıda bulunmaktır. Türk-Amerikan İş Konseyi (TAİK) benzer amaçlara hizmet eden birçok sivil toplum kuruluşuna önderlik yapmış, 1986 yılında TOBB, TÜSİAD, TİM gibi Türk özel sektörünün 9 kuruluşu tarafından kurulan DEİK’in kuruluşuna vesile olmuş ve diğer İş Konseylerine de model teşkil etmiştir. Türk-Amerikan İş Konseyi (TAİK)bu hedef doğrultusundaTürk iş dünyasının ABD ile olan ilişkilerinin gelişmesi için geçtiğimiz 23 yıl boyunca 1.000’i aşkın toplantı düzenlemiştir. Katılımcıları arasında Türkiye’den Cumhurbaşkanları, Başbakanlar, çeşitli bakanlar, iş ve akademik dünyasının önemli temsilcileriyle birlikte ABD Başkanı, Dışişleri Bakanı ve çeşitli Bakanlar, Kongre sözcüsü, birçok Kongre üyesi ve danışmanları, Amerikan iş dünyasının saygın temsilcileri ve düşünce merkezlerinden konuşmacıların da olduğu bu toplantılarda on binlerce katılımcının bilgilendirilmesi sağlanmış, ilişkilerin derinleşmesine ve yaygınlaşmasına katkıda bulunulmuştur.

 

Türk-Amerikan İş Konseyi (TAİK), çalışmalarında aynı hedefleri paylaşan kamu ve özel sektör kurumlarıyla, üniversiteler, düşünce merkezleri ve sivil toplum kuruluşlarıyla işbirliğinde birçok önemli etkinliğe ve konferansa imza atmıştır. Başta ATC (American Turkish Council) olmak üzere farklı kuruluşlarla işbirlikleri yaparak Türk-ABD ilişkilerini geliştirme potansiyeli olan çeşitli heyetlerle görüşmeler yapılmaktadır. Amerika’da Türk’lerin başarı hikâyelerinin ABD’de gündeme gelmesini sağlayacak organizasyonlara ve yayınlara imza atan Türk-Amerikan İş Konseyi (TAİK), Kuzey Kıbrıs’a giden ilk ABD Kongre heyetine de destek sağlanmıştır.

 

Türk-Amerikan İş Konseyi (TAİK) ile ATC (American-Turkish Council), birlikte Washington D.C’de her yıl Ortak Yıllık Konferans düzenlemektedirler. İki ülkeden üst düzey hükümet ve iş dünyası temsilcilerinin katıldığı Konferans, Türkiye-ABD ekonomik işbirliğine ilişkin en geniş forumdur. Konferans programı çerçevesinde, ticaret ve yatırım, bankacılık ve finans, tarım ve gıda, enerji, inşaat, dış ilişkiler ve savunma gibi konuların irdelendiği paneller düzenlenmektedir.

 

Türk-Amerikan İş Konseyi (TAİK) Yürütme Kurulu, Washington, D.C. ziyareti sırasında ABD Kongre Üyeleri, hükümet temsilcileri, düşünce kuruluşları, finans kuruluşları ile ABD’li basın temsilcilerini ziyaret ederek fikir alışverişinde bulunmaktadır.

Türk-Amerikan İş Konseyi (TAİK), 2008 yılında TEPAV koordinasyonu ve liderliğinde Türkiye’ye gelen Amerikalı gazeteci ve köşe yazarlarını ağırlamış, ABD’deki Başkanlık seçimleri ile ilgili beklentiler, PKK sorunu, sözde Ermeni soykırımı hakkındaki düşünceler ve Türkiye’nin Kafkaslardaki arabuluculuk çabaları görüşülmüştür.

ABD ile ticari ilişkileri artırmanın siyasi ve sosyal ilişkilerin de sağlamlığına doğrudan etki ettiği düşüncesiyle hareket eden Türk Amerikan İş Konseyi (TAİK), Amerika’da faaliyet gösteren Türk firmalarını ve girişimcilerini yakından takip etmekte ve desteklemektedir. Ekonomik veriler incelendiğinde görülmektedir ki, özellikle son 10 yılda Amerika ile olan dış ticaret hacmi artmış, ülkelerarası işbirliği sağlamlaşmıştır. ABD’de 1980–2008 yılları arasında yatırım gerçekleştiren, 56’sı perakende-toptan ticaret, 3’ü finans-bankacılık, 1’i madencilik-ocakçılık ve 1’i tekstil ile hammaddeleri sektörlerinde toplam 61 Türk firması faaliyet göstermiştir. Türk-Amerikan İş Konseyi (TAİK), birçok başarılı Türk girişimciye ve firmaya İngilizce olarak her ay binlerce okuyucuya gönderilen aylık bültenlerinde yer vermektedir. Bu başarı öyküleri Amerika’da iş yapmak isteyen işadamlarını ve girişimcileri cesaretlendirici niteliktedir. Örneğin, 1991’de kurulan Mavi Jeans, 1996’da “Mavi Amerika” olarak başlattığı yurtdışı açılımını 10 yıldır başarıyla sürdürmektedir. ABD, Mavi Jeans’in Türkiye’den sonra en büyük pazarı haline gelmiştir. Bugün ABD’de Mavi Jeans ürünlerinin satıldığı 800 satış noktası bulunmaktadır.

Bir başka bültende konu edilen başarı hikayesi ise küçük işletmelerin de büyüyerek başarılı olabileceğini gösteren Hayri Ablak ve oğulları Varol and Seçkin Ablak’ın sahibi oldukları pizzacı zinciri “Vocelli Pizza’dır. Hayri Ablak, ilk kez 24 yaşında New Orleans’da başladığı pizza restorancılığına kendi markasını oluşturduğu “Vocelli Pizza” zinciri ile devam etmiştir. Bugün Pennsylvania, Ohio, West Virginia, Florida ve Maryland’de bulunan 110 pizza restoranı ve 2500 çalışanıyla “Vocelli Pizza” bölgenin tanınan ve tercih edilen pizzacısı haline gelmiştir.

Görüldüğü üzere, ABD’de gerek küçük gerekse de büyük çaplı girişimciliğin önü açıktır ve ülkede başarılı olan Türkler ülkemizin imajına ve tanıtımına son derece büyük katkıda bulunmaktadır. Aynı şekilde son yıllarda Türk profesyonellerin kurumsal şirketlerdeki yükselişi de son derece kayda değer bir başarıdır. Bir başka onur verici konu ise ülkedeki Türk öğrencilerin ve öğretim üyelerinin yadsınamaz akademik başarısıdır. Tüm bu başarı hikayeleri, yeni girişimci, profesyonel ve akademisyenler için çeşitli kapıların daha kolay açılmasını sağlamaktadır.

Türk-Amerikan İş Konseyi, Türk işadamlarını, Türk firmalarını ve Türk girişimcileri desteklemeye ve ilgili sektörlerde işbirliği fırsatı olan kişi ve kurumlarla birebir görüşme fırsatları yaratmaya devam edecektir. 

Goldman Sachs’ın geleceğin en büyük ekonomileri olarak nitelendirdiği BRIC (Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin) ülkelerinden biri olan Brezilya, yükselen ekonomileri içeren Global Vista ve Next 11 sıralamaları içerisinde yer alan Arjantin ve Meksika, Heritage Vakfı’nın Dünyanın En Özgür Ekonomileri Endeksi’nde 11. sırada yer alan Şili, petrol yatakları ve devlet teşvikleri ile hızla gelişen bir ekonomiye sahip olan Venezuela, cazip yatırım fırsatları sayesinde bütün dünyanın fark ettiği bir bölge haline gelmiştir. Ancak, Türkiye’nin bölge ülkeleri ile ekonomik ilişkileri hala istenilen düzeyde değildir. Bu durumun en büyük nedenleri mesafenin uzaklığı ve karşılıklı iş çevrelerinin birbirlerini yeteri kadar tanımamasıdır.

 

 

Dışişleri Bakanlığı tarafından da 2006 yılının Latin Amerika yılı ilan edilmesiyle, bölge ülkelerindeki potansiyelden daha fazla fayda sağlanarak, ikili ekonomik ilişkilerin güçlendirilmesi amaçlanmıştır. Şüphesizdir ki jeopolitik konumuyla önemli bir yere sahip olan Türkiye de, Latin Amerika ile Avrasya, Avrupa, Ortadoğu ve Kuzey Afrika arasında kurulacak her türlü ulaşımda köprü konumunda olacaktır. Ayrıca, Latin Amerika ve Karayipler (LAK) Bölgesi’nin ikinci büyük ticaret partneri olan Avrupa Birliği, Türkiye’nin en büyük ticaret ortağıdır. Bu durum, LAK Bölgesi ile aramızdaki ticaretin ne denli yüksek bir potansiyele sahip olduğunun bir göstergesidir. 

 

Türkiye ve Latin Amerika ülkeleri arasındaki oluşabilecek en önemli iş ortaklığı turizm olarak adlandırabilir. Bu sektörde oldukça ilerlemiş bir ülke olan ve yılda yaklaşık 24 milyon turist ağırlayan Türkiye’nin 5 milyon turiste ev sahipliği yapabilen Brezilya ve diğer bölge ülkeleri ile turizm sektöründeki deneyimlerini paylaşarak, ortak projeler geliştirmesi yeni işbirliği fırsatların doğmasına neden olacaktır.

 

1990’lı yıllarda yaşanan krizlerle kendi küllerinden yeniden doğarak ekonomik istikrara sahip olan bölge ülkelerinde sosyal refahın artmasıyla beraber altyapı projeleri ve konut ihtiyacı doğmuştur. Bu durum, son yıllarda yurtdışında önemli projeler üstlenen Türk müteahhitlik firmaları ve inşaat malzemeleri üreten firmalarımız için fırsatlar yaratabilmektedir. Bunun en somut örneği ise 9–12 Aralık 2008 tarihinde Dışişleri Bakanı Sn. Ali Babacan’ın Dışişleri Bakanlığı nezdinde ilk defa gerçekleştirerek hafızalara kazınan Meksika ziyaretinde Türk müteahhitlik firmalarını altyapı projelerine ihtiyaç duyan Meksika’ya çağırmasıdır.

 

İşbirliği yapılabilecek diğer bir sektör ise petroldür. Brezilya ve Meksika hükümetlerinin 2009 yılı itibariyle petrol konusunda strateji değişikliği yaparak, bu alanda reforma gideceği ve böylece yatırımcılar için bu sektörde de yatırım olanaklarının doğacağı bilinmektedir. Yukarıda bahsedilen sektörlerin dışında otomotiv, elektrik piyasası, hidroenerji ve rüzgâr enerjisi sektörlerinde de yatırım fırsatları bulunmaktadır.

 

DEİK bünyesinde faaliyet gösteren Türk-Brezilya ve Türk-Meksika İş Konseyleri, yalnızca bu iki ülke ile sınırlı kalmayan ve tüm bölge ülkelerini kapsayan etkinlikleri ile LAK bölgesi ile ekonomik, sosyal ve kültürel değerlerin gelişmesine büyük katkı sağlamayı amaçlamaktadır.

 

Dışişleri Bakanlığı’nın 2006 yılını Latin Amerika yılı ilan etmesini takiben dönemin Dışişleri Bakanı Sn. Abdullah Gül’ün hükümet temsilcileri ve TBMM’den temsilcilerle birlikte Brezilya’yı ziyareti sırasında kurulan Türk-Brezilya İş Konseyi ve 9 – 12 Aralık 2008 tarihinde Dışişleri Bakanı Sn. Ali Babacan’ın Meksika ziyareti vesilesiyle kurulan Türk-Meksika İş Konseyi çalışmalarına hızla devam etmektedir. Önümüzdeki Mayıs ayı içerisinde Türk-Brezilya İş Konseyi Latin Amerika Bölgesine işadamlarından oluşacak bir heyetle bölgeye çıkartma yaparak, 1. ortak yıllık toplantısını gerçekleştirecektir. Ayrıca, LAK Bölgesi’nde iş yapmak isteyen Türk İş adamlarına ait ilk ve en geniş kapsamlı Türkçe iş yapma rehberini sunacak olan ve bu bölgeye özel olarak DEİK ve Türkiye tanıtım filmi hazırlayan İş Konseyleri’nin günümüz dünyasında stratejilerin oluşturulma sürecinde ve hayata geçirilmesinde önemi gittikçe artmaktadır.

Tüm Makaleler >>